|
Targowa stanowi centralną ulicę Pragi - wiedzie od ulicy Zamoyskiego do Ratuszowej. Jej historia sięga przełomu XII i XIII wieku, kiedy to stanowiła wschodnie ramię wielkiego targowiska, jakie się tutaj odbywało we wsi Targowe Wielkie. Stąd właśnie wywodzi się jej nazwa ustalona w 1791 r. Do tego czasu północny odcinek ulicy nazywał się Rynkową, a jej część południowa sięgająca do Ząbkowskiej - Wołową (od handlu bydłem, który się tutaj odbywał) - ta nazwa przetrwała aż do 1916 r. Czasem można spotkać takie nazwy jak Zarwańska i Przy Targowem Wielkiem. W końcu XVIII w. na Targowej istniało 71 drewnianych domów i domków, oraz 1 dom murowany. Zamieszkało ją 930 mieszkańców, a na Wołowej - 360. Należała wtedy do najludniejszych ulic Warszawy.
W przewodniku po Warszawie z roku 1893 dowiadujemy się: "... ulica Targowa, jak również jej przedłużenie, ulica Wołowa po większej części zabudowana jest domami drewnianemi i żywo przypomina swym nieporządkiem małe prowincjonalne miasteczka, tak samo kręci się tu uboga ludność żydowska (...), dzieci bawią się na środku ulicy wśród piasku i błota ..." W czasie insurekcji kościuszkowskiej, po wkroczeniu do Pragi wojskSuworowa, część zabudowy została spalona. W dniu 4 listopada 1794 w czasie szturmu na miasto wojskaSuworowa dokonały rzezi ludności cywilnej - szacunkowa liczba ofiar to około 7 tysięcy. W roku 1808 wyburzono kolejne domy zwłaszcza po zachodniej stronie ulicy. Rozkaz Napoleona zabraniający wznoszenia murowanych domów na przedpolu przyczólka praskiego skutecznie zahamował rozwój ulicy. W tym czasie zburzono m.in. i ratusze: praski i skaryszewski znajdujace się przy Targowej. Jedynie część ul Wołowej została objęta odbudową w okresie Królestwa Kongresowego: wybudowano wtedy 7 domów murowanych i około 50 drewnianych. Po poprowadzeniu lini koleii petersburskiej i terespolskiej, oraz ukończeniu w 1864 r. mostu Kierbedzia sytuacja Targowej znacznie się zmieniła. na przełomie XIX i XX wieku wybudowano na rogu Białostockiej i Targowej domy dla kolejarzy. (do naszych czasów pod nr. 70 zachował się kompleks mieszkalny z 1928 r. o secesyjnej fasadzie) O targowisku przy Targowej można wyczytać w "Ilustrowanym przewodniku po Warszawie z 1880 r "(...)targ największy, głownie hurtowy. Zaopatruje on właściwie targi miejskie. Sprzedają tu co piątek: bydło trzodę chlewną, konie, bryczki, drzewo na opał obrobione, uprząż, zboże itp (...)" Po likwidacji targowiska w jego miejscu urządzono malownicze skwery, po bokach których ułożono jezdnie i chodniki. Ulica z licznymi sklepami stanowiła centrum Pragi. Lata 60-te XIX w. to okres intensywnej zabudowy i przebudowy ulicy. W 1866 r. poprowadzono tory kolejki konnej; w 1881 r. zmienionej na tramwaj konny, łączący praskie dworce Terespolski i Petersburski z lewobrzeżną Warszawą i dworcem Wiedeńskim. Linią funkcjonującą przez piętnaście lat przewożono bezpłatnie pasażerów wraz z ich bagażem. Wagony nazywano potocznie "ropuchami", posiadały po 30 miejsc siedzących w środku oraz kilka na dachu tzw. imperiale. Linię tę zlikwidowano po wybudowaniu mostu kolejowego pod cytadelą i połączeniu linią kolejową obu stron Wisły. W 1909 r. tramwaj konny został zastąpiony elektrycznym. Jego linia na odcinku ul. Targowej przebiega do dziś przez teren dawnego skweru. W 1916 r. ul Wołową przyłączono do Targowej, w 1928 r. ulicę przeciął wiadukt kolei średnicowej. W latach 1926-28 przy skrzyżowaniu Wileńskiej z Targowa wybudowano gmachy Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych wg. projektu M. Lalewicza, ozdobione doryckim portykiem od strony Targowej. W czasie Powstania Warszawskiego budynek po kilkudniowych walkach został zdobyty przez powstańców. W czasie II wojny zniszczenia szczęśliwie omineły ulicę Targową, która po zakonczeniu działań wojennych stała się główną ulicą Warszawy. Poprowadzono przez nia piewsza po wojnie linię tramwajowa. Tu znajdowała się pierwsza powojenna siedziba polskiego radia, a w budynkach DOKP miescił się Rzad Tymczasowy. Pod nr. 15 Na wprost ulicy Kijowskiej stoi wybudowana przed wojną według projektu Juliusza Nagórskiego okazała kamienica, która z góry przypomina podkowę. Jak na tamte czasy był to bardzo nowoczesny budynek, z dwoma podwórkami (pierwsze otwarte na ulicę Kijowską), windami. Juliusz Nagórski, który był również właścicielem tej kamienicy, posiadał tu swoje mieszkanie, mieszczące się na ostatnim piętrze budynku. Na parterze budynku znajdowała się kawiarnia Nowoczesna. W czasie II wojny budynek został zajęty przez okupanta; znajdowały się tu również stanowiska artylerii przeciwlotniczej. 20 IX 1943 r. Batalion Praskich Saperów AK dokonał nieudanego ataku. Obecnie swoją siedzibę ma tu min. Polski Związek Niewidomych Zarząd Koła Praga Północ Pod nr. 25 mieścił się Hotel Praski ( z przewodnika po Warszawie 1932 r.) Pod nr. 50/52 znajduje się zespół najstarszych praskich kamienic. Sąsiądująca bezpośrednio z Bazarem Różyckiego kamienica to dom Berka Rothblihta wzniesiony w drugiej połowie XVIII w, a rozbudowana w latach 1818 - 1819. Jest to najstarszy murowany dom na Pradze. Środkowa dwupiętrowa kamienica to ukończony w 1873 r dom wybudowany dla Antoniego Sokołowskiego. Pod kamienicą znajdują się znacznie starsze, bo datowane na lata dwudzieste XIX w. piwnice. Trzecia z nich, zajmująca narożnik Targowej i Kępnej to wybudowana w latach 1829 - 1830 kamienica B. Rothblihta. W związku z przedłużeniem ulicy Kępnej w pierwszych latach XX w. część kamienicy została rozebrana. Przylegający do Bazaru Różyckiego znajdujący się w głębi podwórka budynek, to oficyna, która została wzniesiona w końcu XVIII w. Początkowo przeznaczona na budynki gospodarcze, Od roku 1869 funkcjonował w niej żydowski dom modlitewny. W wnętrzach oficyny znajdowały się dwa domy modlitewne. Pod nr. 57. To najpiękniejszy na Pradze zabytek secesji. Trzypiętrowa kamienica o trzech frontach pełna jest secesyjnych kwiatów i detali architektonicznych, jakich nie powstydziłyby się domy w Śródmieściu. Duże wrażenie sprawia spiralna klatka schodowa wewnątrz budynku. Na parterze od lat mieszczą się duże delikatesy Prażanka. Pod nr. 63 według przewodnika po Warszawie z 1932 r. mieściło się Żeńskie Gimnazjum Państwowe
Dodaj jako preferowany (0) | Zacytuj ten artykuł na swojej stronie | Odsłon: 1730
Powered by AkoComment Tweaked Special Edition v.1.4.2 Polska adaptacja - JoomlaPL.com Team |